Asbest Nedir?

Asbest son yılların en çok konuşulan ve zararlarından korkulan maddelerinden biri. İsim olarak Yunanca’dan gelmekte olan asbest Yunanca’da “a” olumsuzluk öneki iken “sbestos” kelimesi yok edilebilir, bastırılabilir anlamında kullanılır. Yok edilemez gibi bir anlam ifade eden asbest doğal yollar ile oluşan ancak insan sağlığı ve çevre için son derece zararlı bir mineraldir. Yazımızın devamında asbest ve asbest hakkında merak ettiğiniz konular ile ilgili detaylı bilgiler bulabilirsiniz.

Asbest Nedir? Özellikleri Nelerdir?

Halk arasında ak toprak, çorak toprak, gök toprak, çelpek, höllük veya ceren toprağı gibi farklı isimler ile de bilinen asbest ısıya, aşınmaya ve kimyasal maddelere yüksek oranda dayanıklılık gösteren kanserojen bir mineraldir. Lifli bir yapısı bulunan asbest magnezyum silikat, kalsiyum-magnezyum silikat, demir-magnezyum silikat ve kompleks sodyum-demir silikat asbest bileşiminlerinden meydana gelir. Sektör içerisinde ”amyant” adı ile de bilinen asbestin tarihinin yaklaşık 2500 yıl öncesine kadar dayandığı düşünülmektedir. Asbestin özellikleri ise şu şekildedir: 

• Asbest tabaka silikatları grubunda yer alır, teorik formülü Mg6(OH)8Si4O10’dur.
• Monoklinik sistemde kristalleşen asbest, ısıya karşı çok dayanıklı bir mineral olduğu için genellikle endüstride yoğun olarak kullanılmaktadır.
• Asbestin içeriğinde bulunan lifler içerdikleri magnezyum sebebi ile ancak 2300 °F gibi çok yüksek ısılarda eriyebilir. Ayrıca asbest lifleri aşınma ve paslanmaya karşı dayanıklı, asitlere ve bazlara karşı dirençlidir.
• Asbestin elektrik geçirgenliği çok düşüktür. 
• Yüksek elastikiyet ve yüksek sertleşebilirlik özelliği taşıyan asbest çimento ve benzeri malzemelerle karışım özelliğine sahiptir.

Asbest Türleri

Asbestin beyaz, mavi ve kahverengi olmak üzere kayıt altına alınmış üç farklı türü bulunur. Beyaz asbest yılantaşından elde edilir ve  birçok ülkede tamamen yasaklanmıştır. Evlerin çatılarında ve oluklu çimentolu çatı malzemelerinde kullanılmaktadır.

Amosit adı ile bilinen kahverengi asbest ise genellikle Afrika’da çıkarılan bir mineraldir ve yine çok tehlikeli bir asbest türüdür. Mavi asbest ise Afrika ve Avustralya’da çıkarılır. Bilinen en tehlikeli asbest türü mavi asbesttir. 

Bu üç asbest türü dışında dünya üzerinde birçok farklı asbest türü bulunmakta ve bu mineraller üzerinde asbest söküm çalışmaları yapılmaktadır. Tüm bu asbest türlerinin kayıt edilmesi ve sınıflandırılması çalışmaları günümüzde halen devam etmektedir.